Geef de deelstaten de volle bevoegdheid

De huidige piste waarbij de regio's betrokken worden bij de staatshervorming is een maat voor niets. Enkel indien er in elk van deze regio's een meerderheid zou zijn om essentiële bevoegdheden over te hevelen naar het regionaal niveau zou er eventueel enig schot in de zaak kunnen komen. Maar de politieke partijen in deze regionale regeringen zijn, met uitzondering van de Vlaamse socialisten, dezelfde die ook federaal rond de tafel zitten. Het is dan ook naïef te veronderstellen dat er een grotere onderhandelingsmarge zou zijn.

MR, PS, CdH en Ecolo, kortom alle relevante Franstalige partijen, hebben deze week nogmaals expliciet bevestigd, door middel van een resolutie in het Waals Parlement, dat een grote staatshervorming voor hen geen optie is. In de resolutie verzetten zij zich tegen elke fundamentele bevoegdheidsoverdracht en steunen zij ook een aantal federaal geformuleerde Franstalige eisen zoals de uitbreiding van het Brussels Gewest. Krijgt u ook een déjà-entendu?

En zelfs al zouden alle regio's tot fundamentele hervormingen bereid zijn, quod non, dan is het nog steeds aan het federaal niveau om dit te bekrachtigen. De vertegenwoordigers van de regio's mogen zoveel wikken als zij dat willen, het federaal parlement beschikt. Hoogstens krijgen we een jaar lang een poppenspel te zien, gedirigeerd vanuit de partijhoofdkwartieren.

Tenminste, dat is het scenario volgens de huidige Grondwet. Het al vaak geciteerde artikel 35 van de Grondwet is van cruciaal belang. Volgens dat artikel liggen alle bevoegdheden bij de regio's en enkel de in een bijzondere wet opgesomde bevoegdheden komen toe aan de federale overheid. Probleem is echter dat het een federale wet is die deze bevoegdheden dient te bepalen. En in al die jaren (het Sint-Michielsakkoord dat dit artikel inlastte dateert van 1992) is er nog geen enkele stap gezet in de door artikel 35 bepaalde richting.

De partijen, zoals de Vlaams Progressieven, die er nu voor pleiten om artikel 35 van de Grondwet te activeren stappen mee in een scenario dat nergens toe leidt, want hoe regel je het op federaal niveau als één regio doortastende hervormingen wenst en de andere regio's een status-quo bepleiten?

Dé uitweg uit de huidige impasse werd echter al eerder aangeleverd en wel door de CD&V. In aanloop naar de federale verkiezingen van 2003 stelde CD&V voor om artikel 35 van de Grondwet niet toe te passen, maar aan te passen. Zij stelden dan ook voor om dit artikel op te nemen in de Grondwetsartikelen die voor herziening vatbaar werden verklaard (persbericht CD&V dd 12 maart 2003).

Dit kon volgens de CD&V de scharnier vormen voor een verdere staatshervorming in de richting van een confederale staat. Die confederale optie had de CD&V genomen op het vernieuwingscongres van 28-29 september 2001 waar het vervelde van CVP naar CD&V.

De CD&V stelde dan ook voor om 'het te herschrijven artikel 35 in een bottom-up-benadering voorzien, waarbij aan de deelstaten het initiatief wordt gegeven om die normen uit te vaardigen, krachtens dewelke de federale overheid bepaalde bevoegdheden wordt toegekend. Eenvoudig uitgedrukt: waar het -nu nog niet in werking getreden- artikel 35 voorziet dat de federale staat zelf zal uitmaken welke bevoedheden haar nog toekomen, zullen de deelstaten bepalen welke bevoegdheden aan de federale staat toekomen, waarbij de residuaire bevoegdheden naar de deelstaten gaan.'

Als men nu de regio's zeggingschap wil geven in de staatshervorming (of dat toch pretendeert), geef hen dan ook de volheid van bevoegdheid.

Artikel 35 van de Grondwet is niet opgenomen in de verklaring tot Grondwetsherziening en kan dus niet rechtstreeks gewijzigd worden. Wel werd het artikel 195 van de Grondwet in herziening gesteld. Dit artikel regelt de procedure om de Grondwet te wijzigen. Het federaal parlement kan dit artikel in die zin wijzigen dat het federaal parlement niet ontbonden dient te worden nadat Grondwetsartikelen voor herziening vatbaar zijn verklaard.

Dit zou de komende maanden dan ook de legitimiteit van de federale regering kunnen zijn: herziening van het artikel 195 van de Grondwet om daarna artikel 35 aan te passen, zodat de deelstaten de volheid van bevoegdheid krijgen om vast te leggen welke bevoegdheden zij delegeren naar de federale overheid.

Als de partners in dit land op die manier gaan overleggen wat zij samen willen doen, in plaats van veto's te stellen, dan komen we in dit land eindelijk tot een gezonde relatie.

De regionale verkiezingen in juli 2009 vormen daarbij geen obstakel, integendeel. Het wordt een Hoogdag voor de democratie. De politieke partijen kunnen hun plannen voor de toekomst van ons land aan de kiezers voorleggen en de Vlamingen, Walen en Brusselaars kunnen met hun stem duidelijk maken binnen welk kader zij bestuurd wensen te worden. Hoeven de Franstaligen daarbij te vrezen voor de solidariteit? Neen, geen enkele van de traditionele Vlaamse partijen stelt de solidariteit fundamenteel in vraag. Wel zal het nieuwe samenwerkingsverband ongetwijfeld leiden tot meer transparantie en responsabilisering van de regio's.

Na de regionale verkiezingen van 2009 kunnen de meerderheidspartijen van de verschillende regio's dan met een duidelijk en nieuw mandaat aan de slag gaan en samenzitten om de nieuwe bevoegdheidsverdeling tussen regionale en federale overheid vorm te geven. Dit is het enige scenario waarin de regio's echt een nuttige rol kunnen spelen.

Fata Morgana - Steun Sint-Laureins

Op zaterdag 19 juli om 13u verwacht Fata Morgana 5.000 aanwezigen om een gorgellied te brengen. Als u weet dat Sint-Laureins maar 6.500 inwoners telt is dat een bijna onmogelijk opdracht. Sint-Laureins rekent dan ook op steun vanuit het Meetjesland.

De vijf opdrachten:
1. Maak een zelfontworpen scheepswrak van minstens 20 meter met een schat erin.
2. Bouw een koraalrif van 400 m2 waartussen minstens 3000 kleurrijke visjes zwemmen.
3. Maak een levensgroot skelet van Moby Dick.
4. Breng een gorgellied, met minstens 5000 mensen tegelijk.
5. Haal te voet 1000 emmers water uit de zee naar Sint-Laureins.

Vooral voor opdracht vijf, die wordt getrokken door Eddy Matthijs, die als trekker van de Boerenbond en het Plattelandscentrum een bekend gezicht is in het Meetjesland, zal alle hulp vanuit de omliggende gemeenten en het hele Meetjesland hard nodig zijn.

Het gorgellied wordt gebracht in de buurt van de oude gebouwen van de Boerekreek, Sint-Jansstraat 144 te Sint-Jan-in-Eremo.

Meer info vindt u op de webstek van Sint-Laureins.

Uitstel communautaire onderhandelingen

Bij zijn aantreden beloofde federaal premier Leterme dat hij op 15 juli een verklaring zou afleggen in de Kamer over de communautaire onderhandelingen. Het ziet er naar uit dat het dus opnieuw niets wordt. De zoveelste deadline passeert zonder dat er wezenlijk iets verandert. Voor Brussel-Halle-Vilvoorde is er zelfs nog geen begin van oplossing in zicht. De Franstaligen zullen de splitsing trouwens nooit slikken tenzij daar een zeer zware compensatie tegenover staat, die hun territoriale aanspraken op Brussel veilig stellen. De Vlamingen zijn (terecht) niet bereid deze te betalen.

Leterme zou nu voorstellen dat de regio's mee aanschuiven aan de onderhandelingstafel. Dat is allemaal mooi en wel, het heeft zelfs een symbolisch randje ... maar wat zal de aanwezigheid van Demotte en Peeters veranderen aan de hele situatie?! Het is heel eenvoudig: de Vlamingen willen, de Franstaligen niet. Dan is de rekening vlug gemaakt. Nog 13 maanden onderhandelen zal daaraan niets veranderen. Wat is het nut om nog verder te doen?

Als het allemaal niet zo lang zou duren konden ze wat mij betreft de onderhandelingen gewoon stoppen. Dan wachten we gewoon tot alle belangenconflicten van de Franstaligen zijn opgebruikt en dan kunnen de Vlamingen eenzijdig het kiesarrondissement Brussel-Halle-Vilvoorde splitsen. Over dat probleem zal dan alleszins al niet meer gepraat en onderhandeld moeten worden. Wat dat zou betekenen voor het kartel CD&V/N-VA is natuurlijk een andere zaak ...

Op de gemeentelijke 11 juli-viering kon ik een nog ietwat optimistischer toespraak houden.

Geachte dames en heren,

Namens de gemeente Lovendegem heet ik u van harte welkom op het feest van de Vlaamse Gemeenschap. Na de academische viering gisterenavond met Prof. Em. Frans-Jos Verdoodt volgt vanavond het echt feestelijk gedeelte. Met Kadril hebben we vanavond één van de meest vooraanstaande Vlaamse folkgroepen te gast. Al meer dan dertig jaar staan zij op de planken. Kadril heeft als verdienste dat zij er als eerste groep in Vlaanderen het traditionele folkrepertoire vermengden met rockelement. Twee jaar geleden speelden zij op het Boombalfestival de sterren van de hemel en vanavond staan zij opnieuw in Lovendegem.

In die twee jaar tijd zijn de omstandigheden op politiek vlak fel veranderd.

Vlaanderen is al decennialang vragende partij om bevoegdheden over te hevelen van het federale niveau naar het regionale niveau. De uitspraak die toegedicht wordt aan wijlen Gaston Geens, de eerste minister-president van Vlaanderen: 'Wat we zelf doen, doen we beter', is ondertussen al lang doorprikt. Ook het Vlaamse niveau en de opeenvolgende Vlaamse regering hebben ondertussen al vele steken laten vallen. Gaston Geens heeft die uitspraak trouwens nooit zo gedaan. Hij stelde daarentegen geheel terecht: 'We zullen moeten bewijzen dat wij, wat we zelf doen, beter doen.".

Toch zijn de Vlaamse eisen voor meer bevoegdheden terecht. Als we vaststellen dat op het federale niveau in bepaalde dossiers geen beslissingen genomen kunnen worden omdat de visies tegenovergesteld zijn, dan is de vraag van Vlaanderen om dit op deelstaatniveau te regelen redelijk. Vlaanderen eist dus geen bevoegdheden op vanuit een zekere zelfgenoegzaamheid of vanuit een meerderwaardigheidsgevoel, maar zowel Vlaanderen als Wallonië kunnen op die manier hun eigen beleid ontwikkelen overeenkomstig de wens en in het belang van hun bevolking.

Erger nog dan non-beleid door tegengestelde visies, is het als bepaalde dossiers door de andere taalgroep geblokkeerd worden uit eigenbelang. Ik denk dan aan het uitgesproken negatief advies van de toenmalige Waalse regeringsleider Elio Di Rupo aan Nederland over de heropening van de IJzeren Rijn die de Antwerpse Haven zou verbinden met het Duitse Ruhrgebied.
Als bepaalde spoortrajecten die voor de Vlamingen en de Vlaamse economie broodnodig zijn niet worden gerealiseerd, omdat de Franstaligen er weinig of geen belang bij hebben of het geld anders besteed willen zien, dan getuigt dit van een onaanvaardbaar gebrek aan loyauteit. Iets wat de Franstaligen de Vlámingen trouwens graag verwijten.

Een goed draaiende Vlaamse economie komt Wallonië trouwens enkel maar ten goede komen. Een stijging van de totale staatsinkomsten betekent dat er voor alle overheden meer financiële beleidsruimte ontstaat.

De Vlaamse eis om substantiële bevoegdheden over te hevelen naar het regionale niveau is dus terecht, maar na meer dan een jaar onderhandelen is duidelijk geworden dat de Franstaligen daar nog steeds niet van overtuigd zijn.

Maar het is erger. Niet alleen zien de Franstaligen af van elke bevoegdheidsoverdracht naar of responsabilisering van de regionale overheden, het is het laatste jaar ook duidelijk geworden dat de Franstalige regeringen in dit land de Franstalige inwoners die in Vlaanderen wonen, als hún burgers zien, waarvan zíj de belangen moeten verdedigen. Zo werd het voorbije jaar het toezicht van de Vlaamse onderwijsinspectie op de Franstalige scholen in de Vlaamse rand rond Brussel gecontesteerd, alsook de Vlaamse wooncode, waarbij de sociale huurder zich bereid moet verklaren Nederlands te leren. Dat lijkt mij in Vlaanderen nochtans geen onredelijke voorwaarde.

Als men geen kijkje neemt aan de overkant van de taalgrens lijkt ook de Franstalige weigering om het kiesarrondissement Brussel-Halle-Vilvoorde te splitsen onredelijk en de tegeneis voor een corridor tussen Brussel en Wallonië zelfs surrealistisch.

Maar wat de Vlamingen niet mogen onderschatten is dat er zich in Franstalig België sinds de vertoning van 'Bye Bye Belgium', waarbij de Vlaamse trams letterlijk stopten aan de taalgrens, een fenomeen heeft voorgedaan waardoor de Franstaligen er echt van overtuigd zijn geraakt dat de Vlamingen op korte termijn de onafhankelijk nastreven. De zeer militante Franstalige media en ongenuanceerde Franstalige politici dragen daarin een zware verantwoordelijkheid. Nochtans blijkt uit de vele peilingen onder de Vlamingen dat een meerderheid wel gewonnen is voor meer bevoegdheden, maar dat zelfs in deze tijden geen meerderheid ervoor gewonnen is om België op te doeken. De obsessie van de Franstalige politici zorgt er echter voor dat zij nú reeds trachten om hun aanspraak op het toekomstig grondgebied te verankeren. Daarom weigeren zij het kiesarrondissement Brussel-Halle-Vilvoorde te splitsen, willen zij hun greep op de zes faciliteitengemeenten rond Brussel verstevigen en eisen zij een corridor tussen Brussel en Wallonië. Het enige resultaat van deze surrealistische eisen en de onwil om regio's meer armslag en verantwoordelijkheid te geven, is dat een meerderheid van de Vlamingen aangeeft dat zij het laatste jaar Vlaamsgezinder zijn geworden. Dat bleek uit een vandaag gepubliceerde enquête. Door hun politiek doen de Franstaligen de geesten in Vlaanderen dus verder rijpen richting meer Vlaamse autonomie.

Ondertussen hebben de Franstalige partijen hun discours naar hún kiezers toe in die mate geradicaliseerd dat zij niet meer terug kunnen. De nochtans redelijke Vlaamse eisen werden als compleet onredelijk afgeschilderd en bij gebrek aan redelijke Franstalige tegeneisen staan daar nu eisen als corridors tegenover.

Enkel een uitgebreid akkoord kan de situatie bij de beide gemeenschappen terug ontspannen. Geen akkoord zal ervoor zorgen dat niet alleen Vlaanderen, maar ook meer dan ooit Franstalig België, met een grote frustratie achterblijft.

Enkel door stap per stap te evolueren kunnen beide gemeenschappen in een zo goed mogelijke verstandhouding blijven samenleven. De frustratie die nu leeft, zonder iets te doen, opnieuw jarenlang in de diepvries steken, kan er alleen maar toe leiden dat de problemen binnen enkele jaren resulteren in een ongecontroleerde implosie. En dat is geenszins in het belang van wie dan ook. Ik ben ervan overtuigd dat de Vlaamse en Franstalige politieke tenoren van dit land dat inzien. Ik hoop dat onze politieke tenoren de komende dagen ook de moed zullen opbrengen daarnaar te handelen.

Middeleeuwse huizen op parking Supra Bazar

Als er in Lovendegem grote werken plaatsvinden, zoals de aanleg van de nieuwe parking van de Supra Bazar, en er worden interessante archeologische sporen ontdekt via de proefsleuven die vooraf worden gegraven, dan krijgt de Kale-Leie Archeologische Dienst (KLAD) enkele maanden tijd om de site te onderzoeken.

KLAD is een intergemeentelijke projectvereniging opgericht midden 2003. De gemeenten Aalter, Deinze, Evergem, Knesselare, Lovendegem en Nevele maken er deel van uitmaken. De dienst staat in voor het behoud, beheer en het onderzoek van het archeologisch patrimonium op het grondgebied van de aangesloten gemeenten.

Meer informatie vindt u op hun webstek. Op openmonumentendag (14 september 2008), die dit jaar volledig in het teken zal staan van Vinderhoute, zal er ook een kleine tentoonstelling van KLAD opgesteld staan in de kerk van Vinderhoute onder de titel 'Oude erven onder nieuwe wijken'. De tentoonstelling geeft een overzicht van enkele interessante vondsten in het Meetjesland die boven water zijn gekomen sinds de verstedelijking vanaf de jaren '50.

Middeleeuwse huizen op parking Supra Bazar

bron: Het Laatste Nieuws, 12 juli 2008

Op de plaats waar de nieuwe parking van Supra Bazar wordt aangelegd, hebben archeologen overblijfselen gevonden van minstens drie huizen uit de twaalfde eeuw én van grachten die er omheen lagen. Zowel voor Lovendegem als voor het Meetjesland is dat een unieke vondst.

Het braakliggende stuk grond tussen E5 Mode en Supra Bazar wordt omgevormd tot een groene parking voor die laatste winkel. Voor de bouwvakkers er aan de slag gaan, werden er overal op het terrein proefsleuven gegraven om te kijken of een archeologisch onderzoek nuttig zou zijn. Toen er een aantal middeleeuwse sporen werd ontdekt, beslisten de verantwoordelijken om het hele gebeid grondig onder de loep te nemen.

Dat onderzoekt heeft al mooie resultaten opgeleverd. «We hebben twee derden van het terrein afgekamd en zijn daarbij op sporen van drie woningen gebotst. Die werden vroeger met houten palen gebouwd. Dat hout is gaan rotten en uiteindelijk bleven er in de ondergrond duidelijke kleurschakeringen over», vertelt project-archeoloog Bart De Smaele.

«Als we sporen van meerdere huizen aantreffen, is het ene meestal bovenop de overblijfsels van het andere gebouwd. Maar hier ontdekten we drie afzonderlijke woningen, die allemaal uit dezelfde periode stammen. Dat is uitzonderlijk en maakt de vondst ook uniek voor het hele Meetjesland. Het gaat dus om meer dan een landbouwersnederzetting, zeg maar een soort 'dorpje'.»

Uit keramiek dat in de buurt werd aangetroffen, valt op te maken dat de woningen wellicht uit de 12de eeuw stammen. «Het was een periode waarin de economie op gang kwam en de steden begonnen te groeien. Daardoor ontstonden er op verschillende plaatsen nederzettingen. We troffen er eerder aan in Belzele en Aalter en nu dus ook hier.»

Bart De Smaele, collega Simon Verdergem en enkele archeologiestudenten hebben nog tot 9 september de tijd om het terrein af te speuren. «Voor ons is het een erg interessante site, want het gebeurt maar weinig dat we zo'n oppervlakte kunnen onderzoeken. We hopen ook nog een en ander te ontdekken op het stuk grond tussen de weg van de parking naar de N9 en het maïsveld. We hebben er, net als bij de reeds blootgelegde huizen, al delen van een gracht aangetroffen. Het volledige stelsel doet een beetje denken aan een walgracht in achtvorm.»

Eens de archeologen vertrokken zijn, wordt de nieuwe parking van Supra Bazar verder afgewerkt. Bedoeling is om reeds volgende maand een eerste deel open te stellen.